24 Platanen vormen jaarklok plein Den Hoorn

De laatste twee afbeeldingen laten de oude situatie zien.
24 Platanen vormen jaarklok op plein Den Hoorn
Het Koningin Julianaplein in het hart van Den Hoorn, een dorp binnen de gemeente Midden-Delfland, had haar koninklijke allure verloren. De rommelige en gedateerde inrichting deden afbreuk aan het straatbeeld en zorgden voor onveilige verkeerssituaties.
Discussie over herontwikkeling
De ontwerpers besloten in het plan de 24 platanen op het plein een prominente rol te laten spelen door ze de 24 uren van een dag te laten vertegenwoordigen. Samen functioneren ze als levende jaarklok. Projectleider Gijs Damen van de gemeente Midden-Delfland licht toe: “Sinds enkele jaren speelde er een discussie over de herontwikkeling van de dorpskern in Den Hoorn. Met het ISV, het Investeringsbudget voor Stedelijke Vernieuwing, is hier uiteindelijk subsidie voor aangevraagd bij de provincie Zuid-Holland. Dit paste binnen ons beleid om naast woningbouw en voorzieningen ook de openbare ruimte aan te pakken. In dat kader zijn we ook actie gaan ondernemen voor het Koningin Julianaplein.” Vervolgens vroeg de gemeente een aantal ontwerpbureaus een offerte uit te schrijven, waaronder Goudappel Coffeng. Damen: “In eerste instantie hebben zij voor ons een verkeerscirculatieplan opgesteld, maar uiteindelijk hebben zij, voortbordurend op dit plan, het hele ontwerp uitgevoerd.”
Dag- en nachtzijde
Het vernieuwde Koningin Julianaplein is ingericht met een dag- en nachtzijde. De twaalf bomen aan de dagzijde zijn voorzien van schaduwlijnen, aan de nachtzijde zijn de voorzieningen aangebracht: een speeltuin, een levensgroot schaakbord, een jeu de boules baan en het terras. In het midden van het plein is een gedicht te lezen dat de schoonheid van de plataan in poëtische taal uitlegt, passend bij het doel mensen weer te laten genieten van het plein. In eerste instantie was het de bedoeling dat overrijdbare grondspots de schaduwlijnen gingen vormen, maar uit budgettaire overwegingen is uiteindelijk gekozen voor ‘punaises’. De armaturen op het plein zijn voorzien van led-verlichting en de lichtmasten langs de buitenrand van het plein zijn dimbaar.
De 24 platanen
De 24 platanen vertegenwoordigen de 24 uren van een dag. Bij plataan 5, wanneer het 05.00 uur ‘s ochtends is, komt de zon in de zomer op. Hier is dan ook de eerste schaduwlijn te zien. Gedurende de ochtend komen er steeds meer lijnen bij. Om 09.00 uur, bij plataan 9, is het immers ook in de winter al licht. Vanaf hier hebben de platanen dus vier schaduwlijnen, één voor ieder seizoen. In de avond krijgen de platanen weer minder schaduwlijnen. Vanaf boom 17, wanneer het 17.00 uur is, verdwijnt in het winterseizoen de zon. Hier heeft de boom geen vier schaduwlijnen meer, maar drie. Zo ontstaan de dag- en nachtzijde.
Sterke en zwakke punten
Vanaf het begin zijn de bewoners rondom het plein en de gebruikers nauw betrokken geweest bij de planvorming. In april 2009 is een workshop georganiseerd waarin zij participeerden, samen met andere belanghebbenden zoals marktkramers, de DIOS Lentefeestcommissie, de mensen van het dorpscentrum en het gezondheidscentrumcomité. “In de workshop zijn de sterke en zwakke punten van het plein benoemd”, aldus Damen. “Op basis van deze uitkomsten is het eerste ontwerp opgesteld.” In de winter van 2009 is het proces gestart en in december 2010 is het nieuwe plein officieel geopend. De financiering van de provincie en Stadsgewest Haaglanden dwong de gemeente de aanbesteding openbaar uit te voeren. Damen: “Begin 2009 is gestart met de ontwerpen, welke in de zomer werden gepresenteerd aan de gemeenteraad. Na overleg met de bewoners en andere belanghebbenden is dit akkoord bevonden. In mei 2010 is de aannemer, Dura Vermeer Infrastructuur West, van start gegaan en in oktober is het hele straatwerk al opgeleverd. De laatste maanden werden gereserveerd voor de verdere afwerking en afronding. Ook de directe aansturing en het toezicht hadden we uitbesteed. We vinden dat het hele proces goed is doorlopen, waarbij de bereikbaarheid van het plein ook steeds goed in ogenschouw is genomen.”
Geschikt voor evenementen
“Geen van de banken is verankerd in het maaiveld, zodat het altijd mogelijk is het meubilair te verplaatsen mocht daar behoefte aan zijn, bijvoorbeeld bij evenementen”, aldus Marco Aarsen, landschapsarchitect bij Goudappel Coffeng. “Wel is in het ontwerp al rekening gehouden met het jaarlijks terugkerende ‘DIOS-feest’. Ieder jaar wordt een enorme tent op het plein gezet, die nu precies tussen de banken past.” De zitbankjes aan de rand van het plein hebben nog een functie; ze fungeren als barrière voor kinderen, zodat ze niet zomaar de rijbaan oprennen, en het voorkomt dat auto’s op het plein parkeren.
Bijdrage vitaliteit
Aarsen is zeer te spreken over het eindresultaat. “Bovendien valt mij op dat in het totaalbeeld veel is vastgehouden aan ons ontwerp; vaak wordt dit toch nog enigszins aangepast. Ik merk ook dat de bewoners blij zijn met het nieuwe plein en ze hebben het als positief ervaren dat ze vanaf het eerste moment direct betrokken waren bij de plannen.” Damen beaamt dit: “Zeker van de winkeliers en bewoners hoor ik zeer positieve reacties, ze vinden dat het prachtig is geworden. Het nieuwe Koningin Julianaplein draagt bij aan de vitaliteit van Den Hoorn en is een mooie toevoeging aan de functies binnen het dorp.”
Materiaalgebruik en leveranciers
- Bestrating en straatmeubilair, o.a. cijfertegels, banden, tegels en zitelementen: Struyk Verwo Infra.
- Bomengranulaat en Airo-tec beluchtingssysteem: BSI Bomenservice
- Speelplaats, o.a. Supernova Standaard en Kabouterhuis glijbaan: KOMPAN
- Straatverlichting, o.a. Indal Stela Square 18 led en Indal Disq + lumidim PPL 36: Westland Infra.
Download hier het definitieve ontwerp (januari 2010) van Goudappel Coffeng.
Meer weten? Lees meer over Den Hoorn in Straatbeeld Magazine #1 van 2011!

Meest gelezen
Bij het thema van dit artikel betrokken organisaties
Meer artikelen met dit thema
Omgevingsvisie Bernheze: gezondheid en gemeenschap centraal
14 jan om 08:30 uurDe gemeente Bernheze heeft in samenwerking met adviesbureau Kragten een omgevingsvisie ontwikkeld die uniek is…
Plantenbakken verfraaien en vergroenen Dordtse binnenstad
13 jan om 09:09 uurDordrecht kent een prachtige historische binnenstad. Om de belevingswaarde nog verder te vergroten, heeft de…
Integraal als heilige graal voor de toekomst van de openbare ruimte
31 dec 2024Integraal is het toverwoord in de toekomst van de openbare ruimte. Dat kwam naar voren uit de City Deal…
Aziëpark Haarlem van vergeten strook naar groen buurtpark
30 dec 2024De wijk Schalkwijk in Haarlem ondergaat een ware transformatie. Eén van de meest in het oog springende…
Mijn Plek: Het Bolwerkpark in Alkmaar
20 dec 2024In 'Mijn Plek' leggen we een professional in de openbare ruimte de vraag voor wat zijn of haar favoriete plek…
Stadsforum Tilburg: plein voor komende eeuwen
18 dec 2024Ooit was het Koningsplein in het centrum het lelijkste plein van Tilburg. Door niet alleen het Koningsplein…
Van Bergenstraat Den Haag na herinrichting stuk veiliger
28 nov 2024De van Bergenstraat in Den Haag heeft een herinrichting ondergaan. Door een rijbaan te versmallen en een…
Innovatieve straatbaksteen: de S-line® van Vandersanden
19 nov 2024Straatbakstenen zijn een bekend onderdeel van de inrichting van de openbare ruimte. Traditioneel worden vrij…