Duurzaamheid aanjagen door het als economische waarde te zien

Inrichting van openbare ruimtes door private partijen. Kop Danzigerkade, Amsterdam
“Bij een familieonderneming als Metten wordt gedacht in generaties. Het denken op lange termijn zie je terug in alles wat Metten doet”, zegt Schemkes. Het is ook een voorwaarde om de huidige duurzaamheidstransitie te laten slagen, meent hij.
De waarom-vraag moet dan ook steeds worden gesteld. Hij refereert aan de afname van de insectenpopulatie. “Die zegt veel mensen nu niet direct zoveel. Maar op het moment dat de oogsten mislukken omdat er geen bevruchting meer plaatsvindt en we geen eten hebben, dan wordt het tastbaar. Dus niet alleen roepen dat er dingen moeten gebeuren vanwege het milieu en het klimaat, maar laten zien wat de consequenties zijn. Met daarbij het verlies aan economische waarde. Want dan gaan de oren extra overeind staan.”
Omdenken
Hij hamert op dat bewustzijn, het omdenken en noemt Zwolle als voorbeeld. “Daar investeren ze in een stadsdijk, die 40.000 euro per strekkende meter kost. Die kosten worden gemaakt omdat anders de schade bij een overstroming van de binnenstad van Zwolle vier miljard euro zou zijn. Dus die afweging wordt wel degelijk ook gemaakt. Dat aspect komt meer naar de voorgrond: wat is de gevolgschade van de klimaatverandering en hoe kunnen we dat aanpakken?”
Economische waarde onder duurzaamheid scharen
Hij noemt drie onderdelen waarmee de relatie van duurzaamheid en economische waarde aantoonbaar is; levensduur, onderhoud en klimaatadaptatie: minder vervangen, minder onderhoud plus een gerichte functionaliteit van het product om bijvoorbeeld klimaatadaptatie te bevorderen leveren drie keer een economisch rendement op basis van duurzaamheid.
Maar ook technische innovaties spelen een grote rol in het verdere optimaliseren van duurzaamheid en economische waarde, zo ook in het geval van beton als werkstof voor verhardingsmaterialen. “Beton technisch gezien bepaalt de dichtheid van een betonsteen met een hoogwaardige deklaag primair de bestendigheid tegen verwering en indringing van vocht en vuil en daarmee de kwaliteit. Maar met de EcoTerra® Technology is daar heel snel verandering ingekomen. Deze innovatie verandert de microstructuur van de steen en zijn deklaag volledig en dat geeft belangrijke voordelen, naast de al immense verlaging van ongeveer zestig procent van de CO2-belasting door geen cement te gebruiken en een steenoppervlak dat zelf nagenoeg geen vocht en vuil meer opneemt.”
EcoTerra
EcoTerra is gedurende acht jaar een in eigen huis ontwikkelde betontechnologie die zich bevindt in een wereldwijde patentaanvraag. Deze Metten Stein+Design technologie wordt inmiddels in licentie gebruikt door enkele vooraanstaande beton producenten in zowel Europa als Canada en de Verenigde Staten.
Bij de ontwikkeling was niet alleen het doel om het gebruik van cement als bindmiddel overbodig te maken, maar tevens een wezenlijk betere betonkwaliteit met combineerbare eigenschappen tot stand te brengen. Dit laatste moet de acceptatie en daarmee het gebruik van duurzame betonstenen in een stroomversnelling brengen. Inmiddels is de EcoTerra Zero op de markt gebracht, dit is de eerste betonsteen ter wereld die zowel in de kernbeton als in de deklaag 100 procent cementvrij is.
Kansen en bedreigingen
Hij wil er maar mee zeggen, de duurzaamheidstransitie vereist bewustzijn, bij de opdrachtgever en eindgebruiker. En dan ontstaan er vanzelf kansen. En een bedreiging voor een stenenfabrikant, als steen moet gaan wijken voor groen? “Nee”, zegt Schemkes gedecideerd. “Ik juich het toe, hoe gek dat misschien ook klinkt. We moeten niet die hele openbare ruimte dichtstraten met stenen. Dat past nu niet en dat heeft het eigenlijk ook nooit gedaan, de klimaatverandering is een drijfveer om dat blijvend rigoureus anders aan te pakken. Ik zeg ook tegen architecten, gebruik minder stenen, maar pak wel de goede.”
Metten Stein+Design compenseert het met licentieverkoop: “Wij verkopen internationale licenties voor andere, betere producten en betontechnologieën. Dat is eigenlijk al begonnen eind jaren 50 met de uitvinding van de grasbetonsteen door Jozef Metten. In de jaren 90 is daar de CleanTop technologie bij gekomen, wereldwijd gepatenteerd en een hele goede manier om producten blijvend af te schermen voor invloeden van buitenaf. En inmiddels is daar EcoTerra technologie aan toegevoegd, waarbij de stenen én honderd procent cementvrij zijn én een hogere kwaliteit verkregen hebben.”
Hij maakt het verhaal ermee rond, het familiebedrijf dat steeds vooruit denkt en daarbij soms voor de troepen uitloopt. “Die grasbetonsteen van opa Metten, daar wilde niemand aan. ‘We willen dichte parkeerplaatsen: waarom moeten we betonstenen waar gras doorheen groeit.’ Dat kwam dus pas later op gang. Je moet de twijfel overwinnen en daar loop je nu ook tegenaan.”
“Wij moeten oppassen dat dit ook nu niet gebeurt omdat duurzaamheid een containerbegrip begint te worden en daarmee te pas en te onpas wordt gebruikt. De Europese Commissie heeft niet voor niks het voorstel gedaan om nieuwe wetgeving in te voeren. Waarbij claims over duurzaamheid ook werkelijk bewijsbaar moeten zijn om daarmee onder andere greenwashing tegen te gaan. Terecht, je moet ervoor waken dat bij duurzaamheid de essentie verloren gaat. Dat het een commerciële speelbal wordt, waardoor mensen sceptisch worden en je ze niet meekrijgt om werkelijk veranderingen door te voeren. En dat moeten we niet hebben, want het is noodzakelijk.”

Meer artikelen met dit thema
‘Er staat ons een varia aan uitdagingen te wachten in de openbare ruimte’
30 sep 2024De openbare ruimte is de laatste jaren aan veranderingen onderhevig, zowel positief als negatief. Bij FromAtoB…
Nostalgisch binnenstedelijk sfeerbeeld met biobased betonklinker
19 sep 2024ExcluKera Biobased is een biobased betonklinker die onlosmakelijk verbonden is met een keramische deklaag die…
Het meest duurzame verkeersbord heeft u al in uw bezit
18 sep 2024In 2030 heeft de Rijksoverheid 50 procent circulaire inkoop als doel. Dit betekent dat producten en…
Een weg door de jungle van duurzaamheidsinitiatieven en -certificeringen
13 sep 2024In een wereld waarin duurzaamheid steeds hoger op de agenda staat, groeit het aantal initiatieven en …
35 jaar Speelplan: kinderen van jongs af aan naar buiten krijgen
12 sep 2024Speelplan bestaat 35 jaar. We spraken directeur Walid Rahman en keken terug en…
3D-geprint straatmeubilair biedt veel voordelen
17 jun 2024Het 3D-printen van betonnen straatmeubilair en skate-objecten blijkt veel voordelen te bieden. “Je hebt een…
Houtsnippers circulair ingezet in Rotterdamse straten
12 jun 2024Om burencontact in straten te bevorderen, voorziet Opzoomer Mee Rotterdam straten van kleine budgetten en/of…
Oud asfalt ter plekke omzetten in nieuw asfalt met de Asphalt Recycling Train
22 mrt 2024Rijkswaterstaat voert sinds kort een proef uit met de ‘Asphalt Recycling Train’ (ART). Deze machine ‘eet’ oud…